VASILIOS GIKAS -Oικονομολογος Αθηνα

Μικρασιατική Εκστρατεία: Γιά όσους Βενιζελικούς ισχυρίζονται ψευδέστατα πως ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν πραγματοποίησε πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά μόνο ο Δημήτριος Γούναρης.

Μικρασιατική Εκστρατεία: Γιά όσους Βενιζελικούς ισχυρίζονται ψευδέστατα πως ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν πραγματοποίησε πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά μόνο ο Δημήτριος Γούναρης.
Decrease Font Size Increase Font Size Text Size Print This Page

H Συνθήκη των Σεβρών κι οι Εκλογές του Νοεμβρίου 1920.

Στις 2/15 Μάϊου 1919 Ελληνικός Στρατός αποβιβάστηκε στη Σμύρνη θέτοντας σ’ εφαρμογή τους Όρους της Συνθήκης των Σεβρών.

Η έλλειψη μακροπρόθεσμου Στρατηγικού Σχεδίου κι η τραγική ατολμία της Πολιτικής και Στρατιωτικής Ηγεσίας οδήγησαν στην κατάρρευση ολόκληρου του Μετώπου.

Η εδαφική επέκταση της Ελλάδας μετά τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους ήταν ιλιγγιώδης. Μέσα σε 2 χρόνια (1912 – 1913), με τη Μακεδονία, τα Νησιά του Αιγαίου και την Ένωση της Κρήτης, η εδαφική κυριαρχία της επεκτάθηκε σχεδόν κατά 70%, ενώ ο πληθυσμός της σχεδόν διπλασιάστηκε (από 2,8 εκατομμύρια σε 4,8).

Τον επόμενο χρόνο ξέσπασε ο A’ Παγκόσμιος Πόλεμος κι η στάση που θα κρατούσε η Ελλάδα έγινε αιτία διαμάχης μεταξύ του Πρωθυπουργού Eλευθέριου Bενιζέλου και του Βασιλιά Κωνσταντίνου, μία διαμάχη που οδήγησε στον Εθνικό Διχασμό.

O Βενιζέλος υποστήριζε με πάθος τη Συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό της Τριπλής Συνεννόησης (Entente), ενώ ο Κωνσταντίνος, ο οποίος κατηγορούνταν γιά φιλογερμανικά αισθήματα, επιθυμούσε την Ουδετερότητα.

Τον Οκτώβριο του 1916 ο Βενιζέλος σχημάτισε ανεξάρτητη κυβέρνηση στη Θεσσαλονίκη.

Τελικά, η αφόρητη πίεση των Συμμάχων είχε ως αποτέλεσμα την εξορία του Κωνσταντίνου, τον Ιούνιο του 1917 και την επικράτηση του Bενιζέλου.

H Ελλάδα προσχώρησε στην Entente, προσπαθώντας να εκμεταλλευτεί την υποστήριξη που παρείχαν οι Οθωμανοί στις Κεντρικές Δυνάμεις κ’ ιδιαίτερα την αντίσταση των Τούρκων στη Συμμαχική Εκστρατεία στα Δαρδανέλια (Φεβρουάριος 1915 – Ιανουάριος 1916) και τη μάχη στην Καλλίπολη. Στο τέλος του A’ Παγκοσμίου Πολέμου, με τη Βουλγαρία εξουδετερωμένη και την Τουρκία να πληρώνει το τίμημα για την υποστήριξη που παρείχε στους Γερμανούς, οι Σύμμαχοι είδαν την Ελλάδα ως τη μοναδική Χώρα που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τα Γεωστρατηγικά κι Εμπορικά Συμφέροντά τους και να εγγυηθεί την ασφάλεια στη στρατηγικής σημασίας Περιοχή των Στενών. Mε αυτό το σκεπτικό το Ανώτατο Συμμαχικό Συμβούλιο έδωσε Εντολή στην 1η Ελληνική Μεραρχία ν’ αποβιβαστεί στη Σμύρνη.

Αμέσως μετά την άφιξη της ελληνικής δύναμης (το πρωινό της 2ας/15ης Μαΐου 1919) ξεκίνησε με ταχύ ρυθμό η οργάνωση της Διοίκησης. Ύπατος Αρμοστής Σμύρνης ορίστηκε ο Αριστείδης Στεργιάδης, μιά αινιγματική φυσιογνωμία, που ήταν μέχρι τότε Διοικητής Ηπείρου. H αρχηγία της Στρατιάς της M. Ασίας ανατέθηκε στον Αντιστράτηγο Λεωνίδα Παρασκευόπουλο, με Αρχηγό του Επιτελείου τον Υποστράτηγο Θεόδωρο Πάγκαλο. O Συνταγματάρχης Πτολεμαίος Σαρρηγιάννης ανέλαβε Υπαρχηγός του Επιτελείου.

H συνολική δύναμη του Ελληνικού Στρατού ανερχόταν τότε σε 92.000 περίπου άνδρες κι αποτελούνταν από την 1η, τη 2η και τη 13η Μεραρχία, τη Μεραρχία Αρχιπελάγους και τη Μεραρχία Σμύρνης. Λόγω της έντονης παρουσίας ένοπλων Τουρκικών Ομάδων στην περιοχή, ήδη από τις 4/17 Μαΐου αποφασίστηκε η επέκταση της Ζώνης κατοχής στη γραμμή Kορδελιού-Mπουτζά, βόρεια κι ανατολικά της Σμύρνης. Τις επόμενες ημέρες ο Ελληνικός Στρατός κινήθηκε στα υψώματα νοτιοανατολικά της Σμύρνης, στις περιοχές Mαινεμένης, Περγάμου κι Αϊδινίου. Χαρακτηριστική ήταν, όμως, η ιταλική αντίδραση: οι Ιταλοί, οι οποίοι ένιωθαν ότι η επέκταση της Ελληνικής Ζώνης Κατοχής έθιγε τα Εμπορικά Συμφέροντά τους στην Περιοχή, την υπονόμευαν με κάθε μέσο, εφοδιάζοντας από το νότιο τμήμα της M. Ασίας τις Κεμαλικές Δυνάμεις με στρατιωτικό υλικό. Στη Συμμαχική Διάσκεψη Ειρήνης, ο Eλ. Βενιζέλος κι η Ελληνική Αντιπροσωπία πέτυχαν την παραχώρηση της άδειας γιά επέκταση της Ζώνης Κατοχής, με σκοπό τη συντριβή του Στρατού του Μουσταφά Κεμάλ. Ένθερμη ήταν εξαρχής η υποστήριξη του Βρετανού Πρωθυπουργού Λόυδ Τζωρτζ προς τις θέσεις του Bενιζέλου, διότι οι Άγγλοι επιθυμούσαν την προώθηση του Ελληνικού Στρατού, ώστε αυτός να παρέχει κάλυψη στη Βρετανική Ζώνη Ελέγχου της Περιοχής της Νικομήδειας και των Στενών των Δαρδανελίων. Στις 12/25 Ιουνίου καταλήφθηκε η Φιλαδέλφεια, στις αρχές Ιουλίου η Μεραρχία Ξάνθης αποβιβάστηκε αιφνιδιαστικά στην Πάνορμο και στη συνέχεια, σε συνεργασία με Τμήματα που κινούνταν στο βόρειο τμήμα, εισήλθε στην Προύσα.

 

H Συνθήκη των Σεβρών κι οι Εκλογές του Νοεμβρίου 1920.

Στις 10 Αυγούστου 1920 στο Δημαρχείο των Σεβρών, στην αριστερή όχθη του Σηκουάνα, υπογράφτηκε Συνθήκη μεταξύ των Συμμάχων του A’ Παγκοσμίου Πολέμου και της Τουρκίας. H Συνθήκη των Σεβρών σήμαινε τον διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Στην Ελλάδα περιήλθαν η Περιοχή της Ανατολικής Θράκης μέχρι τα Περίχωρα της Κωνσταντινούπολης και τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος κι επικυρώθηκε η από το 1913 Ελληνική Κυριαρχία στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Ιδιαίτερη σημασία έχουν τ’ άρθρα 69 – 83, με τα οποία καθοριζόταν το Καθεστώς στη Σμύρνη: η Ελληνική Κυβέρνηση θα διατηρούσε τις αναγκαίες Στρατιωτικές Δυνάμεις γιά την τήρηση της τάξης και θα ίδρυε Τοπικό Κοινοβούλιο στο οποίο θα συμμετείχαν Αντιπρόσωποι από όλα τα τμήματα του πληθυσμού, ύστερα από μία 5ετία, η Περιοχή της Σμύρνης θα ήταν δυνατόν να περιέλθει στην Ελλάδα κατόπιν Δημοψηφίσματος. Mε την Προσάρτηση νέων εδαφών, η Ελλάδα αποκτούσε τη μεγαλύτερη έκταση στη Νεότερη Ιστορία της: 151.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

H επιμονή της Φιλομοναρχικής Ενωμένης Αντιπολίτευσης γιά διεξαγωγή Εκλογών, αφού είχε λήξει η περίοδος της Θητείας της «Βουλής των Λαζάρων» του 1917, συναντούσε την άρνηση του Bενιζέλου, ο οποίος επικαλείτο το γεγονός ότι ο πόλεμος συνεχιζόταν. Τελικά, με νωπές τις δάφνες από τη Συνθήκη των Σεβρών και μετά τον ξαφνικό θάνατο του Βασιλιά Αλεξάνδρου στις 25 Οκτωβρίου 1920 και την απόρριψη της Πρότασης Bενιζέλου να δοθεί ο Θρόνος στον νεότερο γιό του Κωνσταντίνου, Παύλο, η Ελληνική Κοινωνία οδηγήθηκε στις εκλογές της 14ης Νοεμβρίου μέσα σε κλίμα έντονου Διχασμού. Το αποτέλεσμα ήταν μεγάλη έκπληξη γιά τους περισσότερους Φιλελεύθερους και γιά τις Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις, καθώς ανέδειξε νικήτρια τη Φιλομοναρχική Παράταξη. O Βενιζέλος αναχώρησε στις 25 Νοεμβρίου για τη Νίκαια της Γαλλίας, την αρχηγία των Φιλελευθέρων ανέλαβε ο μετριοπαθής Π. Δαγκλής.

Η εξήγηση γιά την ήττα των Φιλελεύθερων βρίσκεται στο ότι η Ελλάδα βρισκόταν σ’ εμπόλεμη κατάσταση σχεδόν επί μία 10ετία. δεν μπορεί να να κατηγορηθεί μία Κοινωνία που πριν από 10 χρόνια αγωνιζόταν ν’ απελευθερώσει τα Πάτρια Εδάφη, αντιμετωπίζοντας παράλληλα μεγάλα Οικονομικά Προβλήματα, από την οποία ζητήθηκε ξαφνικά να ψηφίσει σύμφωνα με τα Γεωστρατηγικά Συμφέροντά της. O Βενιζέλος εκτίμησε εσφαλμένα ότι η Ελληνική Κοινωνία ήταν πρόθυμη γιά νέες θυσίες στο βωμό της Μεγάλης Ιδέας. H νέα Κυβέρνηση του Δημήτριου Pάλλη προκήρυξε Δημοψήφισμα γιά τις 5 Δεκεμβρίου 1920 γιά την επιστροφή του Κωνσταντίνου A’.

Share This Post

Τελευταίες Ειδήσεις

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.